Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng vừa ký ban hành Quyết định số 26/2026/QĐ-TTg về Bộ tiêu chí và quy trình đánh giá, phân hạng sản phẩm Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP). Bộ tiêu chí mới được kỳ vọng sẽ nâng cao chất lượng, giá trị thương hiệu và khả năng cạnh tranh của các sản phẩm đặc trưng địa phương, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn theo hướng xanh và bền vững.
Theo quy định, sản phẩm OCOP phải là sản phẩm đặc sản, đặc trưng của địa phương, có nguồn gốc rõ ràng, gắn với giá trị văn hóa truyền thống, đáp ứng các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường và trách nhiệm xã hội. Các sản phẩm được công nhận OCOP phải tuân thủ Bộ tiêu chí đánh giá, phân hạng mới được ban hành.
Xem Nhanh
Ba nhóm tiêu chí đánh giá sản phẩm OCOP
Bộ tiêu chí OCOP mới gồm 100 điểm, được chia thành 3 nhóm tiêu chí chính:
- Phần A – Sản phẩm và sức mạnh cộng đồng (40 điểm): đánh giá tổ chức sản xuất, quá trình phát triển sản phẩm và sự tham gia của cộng đồng địa phương.
- Phần B – Khả năng tiếp thị (25 điểm): đánh giá hoạt động tiếp thị, quảng bá và câu chuyện sản phẩm.
- Phần C – Chất lượng sản phẩm (35 điểm): đánh giá các chỉ tiêu cảm quan, giá trị dinh dưỡng, tính độc đáo, hồ sơ công bố chất lượng, khả năng bảo đảm chất lượng, hướng dẫn sử dụng và tiềm năng tiếp cận thị trường quốc tế.
Việc phân bổ điểm cho thấy chất lượng sản phẩm và yếu tố cộng đồng tiếp tục là những tiêu chí trọng tâm trong chương trình OCOP.
Quy định mới về phân hạng sản phẩm
Căn cứ tổng điểm đánh giá, sản phẩm OCOP được phân thành 5 hạng:
- 5 sao (cấp quốc gia): đạt từ 90 đến 100 điểm; là sản phẩm tiêu biểu, có thương hiệu mạnh, chất lượng cao và đủ điều kiện hướng tới xuất khẩu.
- 4 sao (cấp tỉnh): đạt từ 70 đến dưới 90 điểm; có chất lượng tốt, thị trường ổn định và tiềm năng nâng cấp lên 5 sao.
- 3 sao (cấp tỉnh): đạt từ 50 đến dưới 70 điểm; có chất lượng ổn định, được quản lý và thương mại hóa hiệu quả.
- 2 sao: đạt từ 30 đến dưới 50 điểm; sản phẩm đã hình thành chất lượng cơ bản và có khả năng tiếp tục hoàn thiện.
- 1 sao: dưới 30 điểm; sản phẩm ở giai đoạn sơ khai, chưa phát triển đầy đủ về thương mại.
Một điểm mới đáng chú ý là các sản phẩm đạt 1 sao và 2 sao sẽ không được cấp giấy chứng nhận hoặc quyết định công nhận OCOP. Chỉ các sản phẩm từ 3 sao trở lên mới được công nhận chính thức.
Phân cấp thẩm quyền công nhận
Theo quy định, UBND cấp tỉnh sẽ tổ chức đánh giá, công nhận và cấp giấy chứng nhận cho các sản phẩm đạt 3 sao và 4 sao. Đối với sản phẩm đạt 5 sao, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ chủ trì đánh giá, phối hợp với các bộ, ngành liên quan để quyết định công nhận và cấp giấy chứng nhận.
Sáu nhóm sản phẩm được tham gia đánh giá OCOP
Bộ tiêu chí mới áp dụng cho 6 nhóm sản phẩm và dịch vụ gồm:
- Thực phẩm.
- Đồ uống.
- Dược liệu và các sản phẩm từ dược liệu.
- Hàng thủ công mỹ nghệ.
- Sinh vật cảnh.
- Dịch vụ du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái và điểm du lịch.
Chủ thể tham gia chương trình OCOP gồm hợp tác xã, tổ hợp tác, doanh nghiệp nhỏ và vừa, trang trại, hộ sản xuất và hộ gia đình có đăng ký kinh doanh. Đối với nhóm dịch vụ du lịch, các hội, hiệp hội, trung tâm điều hành hoặc tổ chức tương đương cũng được tham gia đánh giá và phân hạng.
Việc ban hành Bộ tiêu chí OCOP mới được kỳ vọng sẽ tạo động lực nâng cao chất lượng sản phẩm địa phương, thúc đẩy xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường tiêu thụ và gia tăng cơ hội xuất khẩu cho các sản phẩm nông thôn Việt Nam.
